Pokazywanie postów oznaczonych etykietą odsysanie zalegań. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą odsysanie zalegań. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 9 listopada 2008

Z cyklu "święte krowy", dziś:

STOSOWANIE WLEWKI Z 0.9%NaCl DO RURKI DOTCHAWICZEJ I TRACHEOSTOMII PRZED ODSYSANIEM W CELU ROZLUŹNIENIA ZALEGAŃ I UŁATWIENIA ICH EWAKUACJI PRZY UŻYCIU SSAKA.
Zabieg ten jest od lat szeroko, wręcz nawykowo stosowany. Uważa się że dzięki niemu możemy ułatwić rozcieńczenie (rozluźnienie) i przemieszczanie się wydzieliny i zalegań, co ma poprawić efektywność ich ewakuacji z drzewa oskrzelowego podczas czynności odsysania. A to z kolei ma zwiększyć efektywność wentylacji płuc co jest naczelnym celem tego zabiegu.
Istnieje tutaj podstawowy problem: obecny stan wiedzy wskazuje, że nie ma żadnego dowodu na skuteczność tych działań. Mało tego: są argumenty świadczące, że wyżej wymieniona praktyka zwiększa zagrożenie pacjenta.

Historia zagadnienia
Pierwsze badania nad efektywnością tudzież szkodliwością w/w techniki przeprowadzono na początku lat 90 ubiegłego stulecia.
W 1991 roku w jednym z kanadyjskich szpitali przeprowadzono badanie mające ustalić różnice jakie występują pomiędzy dwoma grupami badanych noworodków. W jednej grupie stosowano odsysanie bez wlewki z soli fizjologicznej, w drugiej grupie stosowano wlewkę z soli fizjologicznej o objętości 0.25-0.5 ml
W sumie przebadano niewielką grupę 27 dzieci. Stwierdzono wówczas, że klinicznie stabilne noworodki tolerowały wlewkę 0.25-0.5 ml i nie stwierdzono u nich zmian jeśli chodzi o ciśnienie tętnicze i puls. To badanie jednak nadal nie odpowiedziało na pytanie czy stosowanie wlewki wpływa wyraźnie na polepszenie efektywności odsysania. (Shorten DR, Byrne PJ, Jones RL. Infant responses to saline instillations and endotracheal suctioning. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 1991;20:464-469. oraz: Beeram MR, Dhanireddy R.J Effects of saline instillation during tracheal suction on lung mechanics in newborn infants. J Perinatol. 1992;12:120-123.)
Dopiero badania na zdrowych zwierzętach w 2007 roku wykazały, że stosowanie wlewki prowadzi do upośledzenia mechaniki wentylacji (wypełniania) płuc a w konsekwencji do zapadania się płuc i pogorszenia natleniania krwi tętniczej. Jako metodę zaradczą sugerowano zwiększenie PEEP. Podobne badanie przeprowadzone w 1990 r ujawniło znaczny spadek ciśnienia tętniczego krwi i niekorzystne zmiany w badaniu gazometrycznym krwi tętniczej w grupie w której zastosowano wlewkę z soli fizjologicznej. Nie zaobserwowano żadnych korzyści ze stosowania wlewki ze soli fizjologicznej jako środka pomocniczego przy odsysaniu. (Gray JE, MacIntyre NR, Kronenberger MA. The effects of bolus normal-saline instillation in conjunction with endotracheal suctioning. Resp Care. 1990;35:785-790. oraz: Cunha-Goncalves D, Perez-de-Sa V, Ingimarsson J , Werner O, Larsson A. Inflation lung mechanics deteriorates markedly after saline instillation and open endotracheal suctioning in mechanically ventilated healthy piglets. Pediatr Pulmonol. 2007;42:10-14.)

Problemy związane ze stosowaniem wlewki przed odsysaniem zalegań.
Stosowanie wlewki z soli fizjologicznej podczas zabiegu odsysania zalegań z drzewa oskrzelowego ma na celu poprawienie stanu chorego. Jeśli to prawda, to należałoby spodziewać się znacznej poprawy wentylacji pacjenta i usprawnienie funkcji oddechowych. Tymczasem badania dowodzą, że stosowanie wlewki z 0.9% NaCl nie tylko nie wiąże się z żadną poprawą lecz wręcz ma szkodliwy wpływ na poziom natlenowania pęcherzyków płucnych i dystrybucję tlenu. (Ackerman MH. The effect of saline lavage prior to suctioning. Am J Crit Care. 1993;2:326-330. Ackerman MH, Mick DJ. Instillation of normal saline before suctioning in patients with pulmonary infections: a prospective randomized controlled trial. Am J Crit Care. 1998;7:261-266. Akgul S, Akyolcu N. Effects of normal saline on endotracheal suctioning. J Clin Nurs. 2002;11:826-830. Kinloch D. Instillation of normal saline during endotracheal suctioning: effects on mixed venous oxygen saturation. Am J Crit Care. 1999;8:231-240. Lerga C, Zapata MA, Herce A, Martinez A, Margall MA, Asiain MC. Endotracheal suctioning of secretions: effects of instillation of normal serum.Enferm Intensiva. 1997;8:129-137. O'Neal PV, Grap MJ, Thompson C, Dudley W. Level of dyspnoea experienced in mechanically ventilated adults with and without saline instillation prior to endotracheal suctioning. Intensive Crit Care Nurs. 2001;17:356-363. Ridling DA, Martin LD, Bratton SL. Endotracheal suctioning with or without instillation of isotonic sodium chloride solution in critically ill children. Am J Crit Care. 2003;12:212-219. Whitnack J. Instillation of normal saline during endotracheal suctioning: effects on mixed venous oxygen saturation. Am J Crit Care. 2000;9:78-79.)

Poza tym warto zaznaczyć, że stosując wlewkę przed wprowadzniem cewnika możemy przyczynić się do powstania od-respiratoryjnego zapalnia płuc u pacjenta. Jest to ciężkie powikłanie, które w znaczący sposób zwiększa śmiertelność wśród pacjentów leczonych respiratorem. Wlewka bowiem może przemieścić bakterie z zakażonej rurki dotchawiczej do dolnej części układu oddechowego.
Badania dowodzą, że samo odsysanie zalegań może przemieścić ok 60000 kolonii bakterii. Jeśli zastosujemy wlewkę z soli fizjologicznej, ryzyko zakażenia wzrasta pięciokrotnie - można w ten sposób przemieścić do dolnej części układu oddechowego aż 310000 kolonii bakterii!
(Hagler DA, Traver GA. Endotracheal saline and suction catheters: sources of lower airway contamination. Am J Crit Care. 1994;3:444-447)

A co z intuicyjnie przyjętą teorią, iż sól fizjologiczna rozrzedzi śluzową wydzielinę zalegającą w drzewie oskrzelowym pacjenta?
Założenie to jest fałszywe, gdyż badania dowodzą że wydzielina śluzowa po prostu nie jest rozpuszczalna w roztworze fizjologicznym chlorku sodu (0.9% NaCl) nawet przy silnym wstrząsaniu. Szkoda. (Ackerman MH, Ecklund MM, Abu-Jumah M. A review of normal saline instillation: Implications for practice. Dimens Crit Care Nurs. 1996;15:31-38.)

No i kolejny problem. Niestety okazuje się że tylko ok 20% podanej przez rurkę dotchawiczą wlewki jest usuwane przez odessanie.(Hanley M, Rudd T, Butler J. What happens to intratracheal saline instillations? Am J Resp Dis. 1978;117:S124.) podczas gdy technika ta nie ma żadnego wpływu na ilość odessanej treści w porównaniu z zastosowaniem odsysania "na sucho" zarówno u dzieci (Darlow BA, Sluis KB, Inder TE, Winterbourn CC. Endotracheal suctioning of the neonate: comparison of two methods as a source of mucus material for research. Pediatr Pulmonol. 1997;23:217-221.) jak i u dorosłych pacjentów (Lerga C, Zapata MA, Herce A, Martinez A, Margall MA, Asiain MC. Endotracheal suctioning of secretions: effects of instillation of normal serum. Enferm Intensiva. 1997;8:129-137.)

Jaki z tego płynie wniosek? Primum non nocere.
Skoro opisana wyżej technika podawania wlewki z soli fizjologicznej tuż przed odsysaniem zalegań nie spełnia pokładanych w niej oczekiwań a co gorsze - naraża pacjenta na powikłania ze strony układu oddechowego oraz indukcję zakażenia prowadzącego do zapalenia płuc, należy ją dla dobra pacjenta i dobra własnego zaniechać w myśl zasady PRIMUM NON NOCERE (Po pierwsze: nie szkodzić!) (Blackwood B. Normal saline instillation with endotracheal suctioning: primum non nocere (first do no harm). J Adv Nurs. 1999;29:928-934)

A zaszkodzić można nie tylko pacjentowi ale także sobie samemu. Tutaj daje o sobie znać nasza codzienna odpowiedzialność zawodowa i to nie tylko przed sobą samym w sumieniu, ale także odpowiedzialność wobec prawa. Jeśli bowiem zdarzy się przypadek że pacjent pod respiratorem umrze a przyczyną będzie zapalenie płuc nabyte od respiratora, dociekliwa rodzina może (ma do tego z resztą prawo) wynająć biegłego który powoła się na ten poszechnie znany kliniczny materiał dowodowy. I co wtedy? Jest taka również stara złota zasada, że niewiedza nie może nikogo usprawiedliwiać. Innymi słowy, nieznajomość standardów, nie będzie przed sądem okolicznością łagodzącą. Na nic zda się wtedy mówienie że robimy tak od lat. Na nic argument, że nie było tego w szkole, na studiach, czy na szkoleniach na oddziale. Nie przekona to ani sądu, ani rodziny zmarłego.
Bądźmy mądrzy PRZED SZKODĄ. Dbajmy o nasz warsztat pracy. Tylko my osobiście jesteśmy odpowiedzialni za naszą własną praktykę pielęgniarską.

<><><>><>><<<><>><><><><><><><><><><><><><><><><><><><>

Droga Koleżanko pielęgniarko, drogi Kolego pielęgniarzu,

Jeśli znasz inną "świętą krowę" niż wyżej zaprezentowana i chciałbyś podzielić się jak sobie z nią poradziłeś, proszę napisz na adres: pielegniarki@aol.com Proszę o zachowanie schematu pracy: teza, problem, materiał dowodowy, wskazówki dla codziennej praktyki. Dobre merytoryczne prace zostaną tutaj opublikowane z zachowaniem praw autorskich ich twórców i mam nadzieję, że będą one dobrze służyć bezpieczeństwu naszych pacjentów i nas samych w naszej codziennej pracy.

Pozdrawiam serdecznie

Artur Sołtysiak, pielęgniarz

Wyszukiwarka EBM - wyszukiwarka dla specjalistów: pielęgniarek i lekarzy

TWOJE ZDROWIE - wyszukiwarka dla pacjentów